De psychologie outpost de hebzucht

Haar eerste begeleider, Marcel Zeelenberg, stelde voor een prototype-analyse uit te voeren. “Dan vraag je aan leken (‘normale mensen’) wat hebzucht is,” zegt Seuntjens. Kort gezegd was de uitkomst: een onverzadigbaar verlangen naar meer. Er is een verlangen naar meer en ontevredenheid omdat het nooit genoeg is. Of dat dan dé onbetwiste definitie outpost hebzucht is? Seuntjens: “We hebben 200 mensen gevraagd om het te beschrijven en daarna nog verschillende studies met andere mensen gedaan om te valideren of deze kenmerken inderdaad belangrijk zijn voor hebzucht, hieruit kwam telkens hetzelfde naar voren. Op basement daarvan denken we de kern te pakken te hebben.”

Met de definitie ontwikkelde ze een meetinstrument bestaande uit zeven stellingen, de Dispositional Greed Scale (zie onderaan dit artikel). Zo kan per individu gemeten worden hoe hebzuchtig hij/zij is. Ook kan hebzuchtig gedrag ermee voorspeld worden.

‘Door hebzucht kunnen mensen meer spay verdienen.’

Hebzucht is niet slecht

Hebzuchtige mensen bezondigen zich vaker aan immoreel gedrag, omdat het gedrag voor hen aantrekkelijker is, zegt Seuntjens. Deze mensen vinden die gedragingen vaker acceptabel en accepteren bijvoorbeeld vaker steekpenningen. Ook hebben ze meer schulden. Dat betekent echter niet dat hebzuchtig gedrag per se slecht is. Dat is te kort doorway de bocht: ambitie kun je ook hebzuchtig noemen. “Ik denk dat je de balans moet vinden. Heel hebzuchtig zijn is niet goed, dat gaat 10 koste outpost andere dingen en dan ben je nooit tevreden. Maar helemaal niet hebzuchtig zijn is ook niet goed.” Dan streef je nergens naar.

Kunnen we meer of minder hebzuchtig worden? Daar heeft Seuntjens geen onderzoek naar gedaan. Wel blijkt uit eerdere onderzoeken, zegt ze, dat hebzucht sterker is bij mensen die uit een lager feel komen. “Het lijkt getriggerd te worden als je met veel schaarste moet omgaan. Logisch, wish dan is het goed meer voor jezelf te pakken.”

‘Hebzuchtige mensen willen vaker een zak chips leegeten en meer sekspartners.’

Alleen met spay heeft hebzucht niet te maken: “We hebben het eerste bewijs gevonden dat hebzucht ook geldt voor andere zaken. Zoals lust of vraatzucht.” Hebzuchtigen willen vaker een zak chips leegeten, meer Facebookvrienden of meer sekspartners. Ze brengen een portemonnee minder snel terug, ontduiken vaker de belastingen, vinden vreemdgaan acceptabeler en geven vaker toe dat ook te hebben gedaan.

Het onderzoek

Het onderzoek lijkt voorspoedig te zijn verlopen. Uit de vele studies die ze deed, kwamen mooie resultaten naar voren, die mooi samenhangen en niet geforceerd lijken: “Dat is deels omdat we niet vooraf duidelijke hypotheses hebben opgesteld, waarbij je dan iets vindt of niet.” Ze waren nieuwsgierig en alle nieuwe inzichten waren mooi meegenomen. Wel had Seuntjens verwacht een relatie te vinden met risicogedrag – graaiende bankiers – maar dat blijkt complex. “Soms vinden we wel een relatie, en soms niet, dus het lijkt erop dat hebzucht alleen in bepaalde situaties kid risicovol gedrag leidt.” Bijvoorbeeld wel met andermans geld, maar niet met eigen geld.


Tagged in:

Related articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

code